malpawalewska

Alexander Calder, 1898 – 1976

In kinetic art on 21 października 2008 at 11:55 pm

Dzisiejszy wpis chciałabym poświęcić jednemu z moich ulubionych artystów. Ostrzegam! Jest to materiał tylko dla ludzi o naprawdę stalowych nerwach – Desperadoł are ju redy?:) Alexander Calder – życie i twórczość.

Na zdjęciu Calder i I. Duncan

Calder zaczął od malarstwa abstrakcyjnego, jego twórczość ewoluowała poprzez rzeźbę przedstawiającą, ku rzeźbie abstrakcyjnej. Nie chcę się rozpisywać o biografii artysty, jednak warto wspomnieć, że znany jest przede wszystkim, jako twórca dwóch nowych nurtów w sztuce współczesnej. W pewnym momencie zaczął go interesować ruch oraz możliwość jego zastosowania w rzeźbie. Na fali tych zainteresowań zaczęły powstawać jego pierwsze prace, w których bardzo ważny był nie tylko ich aspekt rzeźbiarski, konstrukcyjny, ale również ruch. Duchamp zapytany przez Caldera o to, jak ten powinien określać swoje prace, odpowiedział – mobile (najprostsza ich definicja mówi, że nie mają żadnego istnienia poza ruchem, nie mają żadnego znaczenia, nie odsyłają do niczego poza sobą). Później artysta zaczął tworzyć gigantyczne rzeźby wystawiane w plenerze, jego zainteresowanie przeniosło się z problematyki ruchu na problematykę bryły. J. Arp zapytany przez Caldera o to, jak z kolei powinno określać się ten rodzaj jego prac, odpowiedział, że stabile. Tak powstały dwa nowe nurty w sztuce, proste, bułka z masłem. Zainteresowanych biografią Caldera odsyłam na przykład do strony Calder Foundation- http://calder.org/ – na której znajduje się wiele ciekawych informacji. Chciałabym zwrócić uwagę, tylko na jeden z aspektów jego twórczości.

Przygodę z Calderem należy zacząć od filmu Cyrk Alexandra Caldera (tutaj 2-częsciowa wersja jutiubowa), 19 minutowej miniaturki nakręconej przez Carlosa Vilardebó. Nie jest to być może twórczość najbardziej charakterystyczna dla Caldera, ale z pewnością urocza i warta tego, aby o niej pamiętać.

W połowie lat dwudziestych Calder zainteresował się cyrkiem ( tworzy rysunki dotyczące cyrku do nowojorskich gazet), około 1927 roku powstaje jego miniaturowy cyrk, któremu poświęcony jest ten film. Niezliczona ilość miniaturowych postaci drewnianych i drucianych (oraz kilka wyglądających na zrobione ze starej skarpetki – porównaj lew), dziesiątko metrów sznurka oraz niezliczona ilość gałganków, mikro-sprężynek, pokręteł, korbek, dźwigni, wyrzutni… i innych zadecydowała o popularności przedstawienia, jednak tym, co przede wszystkim przyciągało publiczność na każdy z pokazów, była niesamowita, ciepła i pełna charyzmy postać Caldera, który nie tylko poruszał postaciami, ale dzięki niezwykłej osobowości był spiritus movens przedstawienie. To, na co warto zwrócić uwagę, to język, jakim się posługuje, ni to angielski, ni to francuski. Aby zobaczyć występ cyrku w małym studiu Caldera raz po raz zbierała się śmietanka paryskiej awangardy, między innymi Miro i Mondrian. Każdy z pokazów trwał około dwóch godzin i składał się z dwudziestu lub więcej odsłon. Calder w roli mistrza areny i jego żona siedząca przy gramofonie, aby zmieniać podkład muzyczny kolejnych numerów cyrkowych.

Przez wiele lat cyrk urósł do gigantycznych rozmiarów, jednak podróżował z artystą pomiędzy Paryżem a Nowym Yorkiem, obecnie znajduje się w kolekcji Whitney Museum of Modern Art.

Oto kilka ciekawych linków. Przede wszystkim adres strony, na której film znajduje się w całości (niezawodne www.ubu.com ): http://www.ubuweb.com/film/calder.html;

jak również adres strony, na której znajdziecie wywiad przeprowadzony przez Charliego Rose’a, między innymi z wnukiem Caldera z okazji wielkiej retrospektywy jego prac w Waszyngtonie: http://www.youtube.com/watch?v=QU-XzJ19XqI; film The Alexander Calder Mobile – East Wing of the National Gallery of Art będący dokumentacja z wystawy: http://video.google.com/videoplay?docid=-5552815781795311388.

Polecam! Cyrk ukradnie Wam serce!

Reklamy
  1. Bardzo fajny post! Caldera propagować należy, czy ludzie tego chcą, czy nie! :)
    A czy mogłabyś, droga małpowalewska, rozwinąć nieco bardziej kwestię związku między „istnieniem rzeźby tylko w ruchu” a jej niereferencjalnością. Czy dobrze rozumiem, że chodziło tutaj o samą abstrakcyjną ideę ruchu i nic więcej? Ale w takim wypadku i tak mielibyśmy do czynienia z referencją, tyle że nie figuratywną (am I right?)
    Cheers,
    M.

  2. Czy można coś więcej o „mobilach” Caldera jest to niezbędna sprawa w mojej pracy czy można prosić o kontakt?

  3. witam, jasne ze mozna przepraszam , ze dopiero teraz odpisuje, ale troche mnie nie bylo.
    co dokładnie cię interesuje, bo literatury jest sporo, tylko w wiekszosci po angielsku?
    Napisz do mnie na joanna.walewska@gazeta.pl moze bede mogła pomóc.
    pozdrawiam

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: